Z Pilzna do Moskwy – niezwykła historia Sebastiana Petrycego
W 2026 roku mija 415 lat od hołdu Szujskich, jednego z najbardziej niezwykłych wydarzeń w historii Polski. 29 października 1611 roku obalony car Wasyl IV Szujski wraz z braćmi stanął przed królem Zygmuntem III Wazą na Zamku Królewskim w Warszawie. Mało kto jednak wie, że kilka lat wcześniej w samym środku moskiewskiej walki o władzę znalazł się człowiek pochodzący z Pilzna – Sebastian Petrycy.
Lekarz i filozof z Pilzna
Sebastian Petrycy urodził się w Pilźnie w 1554 roku. Był lekarzem, filozofem i uczonym. W 1606 roku wyruszył do Moskwy jako lekarz przyboczny wojewody Jerzego Mniszcha. Towarzyszył orszakowi Maryny Mniszchówny, która miała poślubić Dymitra Samozwańca, pretendenta do moskiewskiego tronu. Wkrótce odbył się ślub, a Dymitr zasiadł na carskim tronie. Wydawało się, że polska misja zakończy się sukcesem.
Przewrót i niewola
Los szybko jednak odmienił bieg wydarzeń. W maju 1606 roku Dymitr Samozwaniec został zamordowany podczas przewrotu, a Petrycy trafił do moskiewskiego więzienia. Z niewoli wyszedł dopiero pod koniec 1607 roku. Co robił w celi? Zajął się przekładem utworów rzymskiego poety Horacego. Po powrocie do Polski opublikował je w 1609 roku pod tytułem „Horatius Flaccus w trudach więzienia moskiewskiego”. W dziele zawarł również refleksje związane z własnymi doświadczeniami.
Hołd Szujskich
Do hołdu Szujskich doszło już po moskiewskich przeżyciach Petrycego. W 1610 roku wojska hetmana Stanisława Żółkiewskiego pokonały armię moskiewską pod Kłuszynem, a pojmany Wasyl Szujski został przewieziony do Polski. Rok później zdetronizowany car musiał stanąć przed polskim monarchą. Nie ma potwierdzenia, że Sebastian Petrycy uczestniczył w tej uroczystości. Jego losy pokazują jednak, jak blisko wielkiej historii znalazł się człowiek pochodzący z Pilzna.
Pilzno może poszczycić się postacią, której życiorys prowadzi nas od rodzinnego miasta, przez europejskie ośrodki nauki, aż po moskiewskie więzienie i burzliwe wydarzenia na carskim dworze. Przed nami uroczystość związana z 400. rocznicą śmierci Petrycego.
Źródło: Gmina Pilzno
Fot. FB / Gmina Pilzno
